Ενημέρωση προς τα μέλη του Εμπορικού Συλλόγου Ηλιούπολης για συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά θέματα

Ηλιούπολη, 15 Ιουλίου 2026
Ο Εμπορικός Σύλλογος Ηλιούπολης ενημερώνει τα μέλη του σχετικά με τα βασικά συνταξιοδοτικά και ασφαλιστικά ζητήματα που παρουσιάστηκαν κατά τη συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της Ομοσπονδίας Εμπορικών Συλλόγων Αττικής, Όμορων Νομών και Νήσων Αιγαίου, στις 9 Μαρτίου 2026, από τον δικηγόρο και ειδικό σε θέματα κοινωνικής ασφάλισης κ. Δημήτρη Μπούρλο.

Προϋποθέσεις συνταξιοδότησης
Για τους παλαιούς ασφαλισμένους, δηλαδή όσους είχαν ασφαλιστεί πριν από το 1993, προβλέπεται πλήρης σύνταξη:
•Στην ηλικία των 62 ετών, με 40 έτη ασφάλισης.
•Στην ηλικία των 67 ετών, με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.
Όταν κατά τη συμπλήρωση του 62ου έτους υπολείπονται έτη ασφάλισης για τη συμπλήρωση της 40ετίας, μπορεί να γίνει αναγνώριση έως και επτά πλασματικών ετών. Σε αυτά μπορούν να περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, ο χρόνος στρατιωτικής θητείας, οι σπουδές, τα τέκνα και τα κενά ασφάλισης. Τα πλασματικά έτη αναγνωρίζονται κατόπιν εξαγοράς, με εξαίρεση τον χρόνο επιδοτούμενης ανεργίας, ο οποίος μπορεί να συνυπολογιστεί για τη συμπλήρωση των 40 ετών, χωρίς όμως να επηρεάζει το ύψος της σύνταξης.
Όπως αναφέρθηκε στη συνεδρίαση, για παλαιούς ασφαλισμένους μπορεί να υπάρχει δυνατότητα μειωμένης σύνταξης στα 62 έτη, εφόσον υπάρχει έστω και ένας μήνας ασφάλισης στο ΙΚΑ. Ο πρώην ΟΑΕΕ δεν προβλέπει αυτοτελώς μειωμένη σύνταξη για τους ασφαλισμένους πριν από το 1993 και, επομένως, η αίτηση εξετάζεται μέσω των κανόνων της διαδοχικής ασφάλισης.
Για όσους ασφαλίστηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 1993 ισχύουν:
•Πλήρης σύνταξη στα 62 έτη με τουλάχιστον 40 έτη ασφάλισης.
•Πλήρης σύνταξη στα 67 έτη με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης.
•Μειωμένη σύνταξη στα 62 έτη με τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, εφόσον κατά τηντελευταία πενταετία, από το 57ο έως το 62ο έτος, υπάρχουν τουλάχιστον 30 μήνεςασφάλισης.
Για τη συγκεκριμένη κατηγορία ασφαλισμένων αναγνωρίζεται καταρχήν ο χρόνος στρατιωτικής θητείας. Άλλοι πλασματικοί χρόνοι μπορούν να αξιοποιηθούν όταν, μαζί με τον πραγματικό χρόνο ασφάλισης, οδηγούν στη συμπλήρωση των 40 ετών.
Ασφαλιστικές κατηγορίες και ύψος μελλοντικής σύνταξης
Οι ασφαλιστικές κατηγορίες των ελεύθερων επαγγελματιών είναι έξι. Η επιλογή πραγματοποιείται στην αρχή κάθε έτους και ισχύει για ολόκληρο το έτος, χωρίς δυνατότητα αλλαγής κατά τη διάρκειά του. Όταν ο ασφαλισμένος δεν υποβάλει επιλογή, εντάσσεται αυτομάτως στην πρώτη και χαμηλότερη κατηγορία.
Επισημάνθηκε ότι η επιλογή υψηλότερης κατηγορίας πρέπει να γίνεται μόνο όταν ο ασφαλισμένος έχει τη δυνατότητα να ανταποκριθεί σταθερά στην καταβολή των αντίστοιχων εισφορών. Η επιλογή μιας υψηλής κατηγορίας χωρίς την απαιτούμενη οικονομική δυνατότητα μπορεί να οδηγήσει σε συσσώρευση οφειλών και, τελικά, σε δυσκολία συνταξιοδότησης.
Αντίστοιχα, η παραμονή σε χαμηλή ασφαλιστική κατηγορία μειώνει το τρέχον οικονομικό βάρος, αλλά επηρεάζει αρνητικά το ύψος της μελλοντικής σύνταξης. Για τους νέους ασφαλισμένους προβλέπεται ειδική, χαμηλότερη κατηγορία για τα πρώτα πέντε έτη ασφάλισης. Η επιλογή αυτή διευκολύνει οικονομικά τον νέο επαγγελματία, αλλά οι χαμηλότερες εισφορές συνυπολογίζονται στον μέσο όρο του συνολικού ασφαλιστικού του βίου.
Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκαν τα ακόλουθα ενδεικτικά ποσά εισφορών και εκτιμώμενων μικτών συντάξεων:
•1η κατηγορία: εισφορά περίπου 250 ευρώ – σύνταξη 820 έως 900 ευρώ μικτά.
•2η κατηγορία: εισφορά περίπου 300 ευρώ – σύνταξη 950 έως 1.050 ευρώ μικτά.
•3η κατηγορία: εισφορά περίπου 360 ευρώ – σύνταξη 1.080 έως 1.180 ευρώ μικτά.
•4η κατηγορία: εισφορά περίπου 430 ευρώ – σύνταξη 1.200 έως 1.330 ευρώ μικτά.
•5η κατηγορία: εισφορά περίπου 520 ευρώ – σύνταξη 1.350 έως 1.450 ευρώ μικτά.
•6η κατηγορία: εισφορά περίπου 680 ευρώ – σύνταξη 1.550 έως 1.650 ευρώ μικτά.
Τα παραπάνω ποσά είναι ενδεικτικά, καθώς το τελικό ύψος της σύνταξης εξαρτάται από το σύνολο του ασφαλιστικού βίου, τα έτη ασφάλισης και το ύψος των καταβληθεισών εισφορών.
Απασχόληση συνταξιούχων
Η συνέχιση της επαγγελματικής δραστηριότητας μετά τη συνταξιοδότηση δεν οδηγεί πλέον σε περικοπή της κύριας σύνταξης. Αντί της περικοπής, επιβάλλεται ειδικός πόρος υπέρ του e-ΕΦΚΑ.
Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι ο απασχολούμενος συνταξιούχος επιβαρύνεται δύο φορές για τον κλάδο υγείας: αφενός μέσω της παρακράτησης από τη σύνταξή του και αφετέρου μέσω της ασφαλιστικής εισφοράς που καταβάλλει λόγω της επαγγελματικής του δραστηριότητας. Για το ζήτημα αυτό αναφέρθηκε ότι γίνονται παρεμβάσεις από την Ομοσπονδία και την ΕΣΕΕ με σκοπό την τροποποίηση της σχετικής νομοθετικής πρόβλεψης.
Συνταξιοδότηση με οφειλές προς τον e-ΕΦΚΑ
Οι μη μισθωτοί μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να συνταξιοδοτηθούν έχοντας οφειλές έως 30.000 ευρώ προς τον e-ΕΦΚΑ.
Οι βασικές προϋποθέσεις που εξετάζονται είναι:
•Η συμπλήρωση του απαιτούμενου ορίου ηλικίας, δηλαδή 67 ή 62 ετών.
•Η ύπαρξη 20 ετών ασφάλισης για συνταξιοδότηση στα 67 ή 40 ετών ασφάλισης γιασυνταξιοδότηση στα 62.
•Το συνολικό ύψος της οφειλής.
•Οι τραπεζικές καταθέσεις του αιτούντος, οι οποίες δεν πρέπει να υπερβαίνουν τις 12.000ευρώ.
Ο ασφαλισμένος πρέπει να υποβάλει αίτηση υπαγωγής στη σχετική ρύθμιση ταυτόχρονα με την αίτηση συνταξιοδότησης. Με την αίτηση παρέχει τη συγκατάθεσή του για τη διαβίβαση στον e-ΕΦΚΑ των απαιτούμενων στοιχείων από τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και την ΑΑΔΕ. Η διαδικασία περιλαμβάνει έλεγχο των τραπεζικών λογαριασμών, του υπολοίπου τους κατά τον προηγούμενο μήνα και του μέσου όρου των καταθέσεων του προηγούμενου δωδεκαμήνου.
Εφόσον η συνολική οφειλή βρίσκεται μεταξύ 20.000 και 30.000 ευρώ και πληρούνται οι υπόλοιπες προϋποθέσεις, ο e-ΕΦΚΑ προχωρεί στην έκδοση της συνταξιοδοτικής πράξης. Όταν η οφειλή υπερβαίνει τις 30.000 ευρώ, ο ασφαλισμένος πρέπει να καταβάλει το επιπλέον ποσό εντός δύο μηνών από την κοινοποίηση της σχετικής ειδοποίησης.
Το τμήμα της οφειλής που υπερβαίνει τις 20.000 ευρώ συμψηφίζεται με ποσοστό 60% της μηνιαίας σύνταξης, μέχρι την εξόφλησή του. Το ποσό της μηνιαίας παρακράτησης δεν μπορεί να είναι χαμηλότερο από 333,33 ευρώ και, όταν απαιτείται, το ποσοστό παρακράτησης προσαρμόζεται ανάλογα.
Κατά τη συζήτηση επισημάνθηκε ότι η αύξηση του αριθμού των δόσεων δεν επαρκεί από μόνη της για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Διατυπώθηκε η ανάγκη για μείωση των πρόσθετων τελών που διογκώνουν τις οφειλές, καθώς και για δυνατότητα επανυπολογισμού της ασφαλιστικής κατηγορίας.
Ασφάλιση συγγενικών προσώπων στις επιχειρήσεις
Η υποχρέωση ασφάλισης συγγενικών προσώπων εξαρτάται από τον βαθμό συγγένειας, το είδος της εργασίας και τη νομική μορφή της επιχείρησης.
Στις εταιρείες και στα λοιπά νομικά πρόσωπα, όπως ΟΕ, ΕΕ, ΙΚΕ, ΕΠΕ και ΑΕ, οι σύζυγοι και τα συγγενικά πρόσωπα ασφαλίζονται όπως και οι υπόλοιποι εργαζόμενοι. Μπορούν να απασχολούνται με πλήρη, μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση, ανάλογα με τη σχετική συμφωνία και τις πραγματικές συνθήκες εργασίας.
Στις ατομικές επιχειρήσεις, η ασφάλιση των συγγενών πρώτου και δεύτερου βαθμού εξ αίματος, καθώς και των συζύγων, είναι υποχρεωτική και πραγματοποιείται μόνο με καθεστώς πλήρους απασχόλησης.
Τέλος, εκφράστηκε έντονος προβληματισμός για τις επιπτώσεις των ασφαλιστικών οφειλών, καθώς, σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συνεδρίαση, περίπου 400.000 μη μισθωτοί στερούνται πρόσβασης σε ασφαλιστική και ιατροφαρμακευτική κάλυψη λόγω ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Σημείωση: Η παραπάνω ενημέρωση αποδίδει όσα καταγράφηκαν στα πρακτικά της συνεδρίασης. Επειδή οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης διαφοροποιούνται ανάλογα με τον ασφαλιστικό βίο κάθε ενδιαφερομένου, συνιστάται η εξατομικευμένη εξέταση κάθε περίπτωσης από εξειδικευμένο ασφαλιστικό ή νομικό σύμβουλο.